Nankai
Nankai Denki Tetsudō
Lokalizacja
Prefektura Osaka, Prefektura Wakayama
Rodzaj transportu
kolej aglomeracyjna
Data uruchomienia
1885 (1895)
Całkowita
długość linii
147,9 km (z liniami współpracującymi: 169,1 km)
Liczba linii
2 systemy rozgałęźne
Liczba pojazdów
704 wagony
Dzienna
liczba pasażerów
ok. 640,4 tys. (2005)
Prześwit toru
1067 mm
Właściciel
Grupa Nankai
Operator
Nankai Denki Tetsudō Kabushiki-gaisha
Osaka. Zajezdnia Nankai Namba z domem towarowym Takashimaya
Osaka. Zajezdnia Namba - nadbudowa peronów
Izumi-sano. Zajezdnia Izumi-sano na Honsen
Osaka. Przystanek Ashihara-chō na lekko zapomnianej Shiomihashi-sen. EZT “2200″ z pocz. l. 60.)
Osaka. Przystanek Sumiyoshi-Taisha na Honsen, podczas gdy miano wskazuje, jest krąg ważnego chramu…
Osaka. Przystanek Sumiyoshi-Higashi na Kōyasan-sen jest pierwszą stacją prześcigową po wyjeździe z Namby (5,9 km)
Linia Kōyasan, przystanek Kōyasan-shita
EZT na rzecz ruchu aglomeracyjnego, gatunek “6100″ z 1970 r.
EZT “2000″ (z 1990 r.) na górskim odcinku Kōyasan-sen obwód stacji Kami-Kosawa
Tokkyū “Southern” (EZT “10000″ z 1985 r.)
Tokkyū “Rinkan” (EZT “11000″ z 1992 r.)
Nankai (jap.: 南海), pełna miano 南海電気鉄道 Nankai Denki Tetsudō (pol. Stalowy szlak elektryczna Nankai) – prywatna stalowy szlak aglomeracyjna działająca w Prefekturach Osaka i Wakayama w Regionie Kansai w Japonii. Miano kolei oznacza “ogrom południowe”, bierze się od historycznej drogocenny prowadzącej z Osaki powyżej brzeg Pacyfiku.
Spis treści
- 1 Sieć
- 2 Eksploatacja
- 3 Kwestie techniczne
- 4 Tabor
- 5 Cecha charakterystyczna historyczny
- 6 Projekty
- 7 Inne formy działalności Grupy Nankai
- 8 Przypisy
- 9 Linki zewnętrzne
Sieć
Sieć kolei Nankai składa się z dwóch magistral wychodzących z czołowego dworca 難波 Namba, położonego w południowej części śródmieścia Osaki, a z kilku odgałęzień i linii dowożących. Linie główne łączą Nambę z miastami północnej części Prefektury Wakayama (Wakayama i Hashimoto), stanowiąc równolegle głównie osie komunikacyjne południowej części aglomeracji Osaki.
- 本線 Honsen: “pasek główna” (zwana i Nankai-sen lub Nankai-Honsen), długości 64,2 km, łączy Osakę z miastem Wakayama (372 tys. mieszk.) prowadząc przez nieustający smuga urbanizacji nabrzeża Zatoki Osakijskiej, m.in. przez miasta Sakai (834 tys.), Kishiwada (200 tys.), Izumi-sano (99 tys.), a następnie przez pas wzgórz (podkop 孝子 Kioshi - 0,6 km). Pasek jest czterotorowa na odcinku Namba - 住ノ江 Suminoe (6,7 km), oprócz tym jest dwutorowa. Zajezdnie znajdują się w sąsiedztwie stacjach Suminoe i 和歌山市 Wakayama-shi. Między Nambą a 諏訪ノ森 Suwanomori pasek przebiega na wiadukcie (13,8 km); pasek ma coraz trzy inne odcinki nadziemne, w znacznym stopniu krótsze. Prócz nimi prowadzona jest na poziomie terenu, z licznymi przejazdami. Eksploatuje się pociągi nie więcej niż ośmiowagonowe. Ciężar linii: 18/12 par pociągów na godzinę szczytu/godzinę w ciągu dnia w Osace; 9/4 pary pociągów na godz. w Wakayamie.
- 高師浜線 Takashinohama-sen: krótkie jednotorowe odnoga na terenie miasta Takaishi (1,5 km; od stacji 羽衣 Hagoromo), prowadzone na wiadukcie. Obsługiwane wahadłowo pociągami dwuwagonowymi. Obiążenie linii: 4/3 pary pociągów na godzinę.
- 空港線 Kūkō-sen (pol.: “pasek lotniskowa”): pasek długości 8,8 km, będąca odgałęzieniem do lotniska Kansai, przechodząca mostem drogowo-kolejowym na sztuczną wyspę, na której znajduje się przystań aeronautyczny. Przed chwilą skręt od linii głównej (stacja 泉佐野 Izumisano) do linii na wyspę wypada do Nankai (przystanek りんぐうタウン Ringū Town); pozostała część trasy jest własnością zarządcy lotniska i jest wykorzystywana razem z koleją JR Nishi-Nihon. Pasek jest dwutorowa, totalnie bezkolizyjna, oba włączenia również są bezkolizyjne. Jarzmo linii - 6/5 par pociągów na godzinę (bez JR).
- 多奈川線 Tanagawa-sen: krótkie (2,6 km) jednotorowe odnoga od stacji みさき公園 Misaki-kōen, położone na południowym krańcu urbanizacji nabrzeża Zatoki, obsługiwane wahadłowo pociągami dwuwagonowymi. Jarzmo linii - 4/2 pary pociągów na godzinę.
- 加太線 Kada-sen: gałąź na terenie miasta Wakayama (przystanek 紀ノ川 Kinokawa), długości 9,6 km; jednotorowe, obsługiwane pociągami dwuwagonowymi. Jarzmo linii - 4/2 pary pociągów na godzinę.
- 和歌山港線 Wakayama-kō-sen: krótkie (2,8 km) rozciągnięcie linii głównej do portu w Wakayamie (urządzenie końcowe promów na Sikoku). Jednotorowa. Jarzmo linii - 2/1 mgła pociągów na godzinę do i z Osaki.
- 高野山線 Kōyasan-sen (zwana ponadto “Rinkan Sun Line”): pasek łączy zajezdnia Namba z miastem 橋本 Hashimoto (68 tys. mieszk.) i podnóżem zespołu świątynnego Kōya-san. W Prefekturze Osaka pasek obsługuje rzesza miejscowości aglomeracji, m.in. gród Sakai, Ōsakasayama (59 tys.), Kawachinagano (115 tys.). Pasaż pasma górskiego między równiną Osaki i doliną rzeki 紀の川 Kinogawa (吉野川 Yoshinogawa) następuje niedaleko pomocy czterech tuneli (główny to 紀見トンネル Podkop Kimi, dług. 1,85 m). Między Nambą a węzłem pod ręką stacji 岸里玉出 Kishinosato-Tamade pociągi jadą linią Nankai-honsen, wykorzystując jedną z dwóch par torów; znajdują się na niej dubel dodatkowe stacje. Rozciągłość linii od tego węzła do stacji końcowej 極楽橋 Gokurakubashi wynosi 59,9 km. Pasek jest dwutorowa do Hashimoto. Sekcja Hashimoto - Gokurakubashi (19,8 km) jest jednotorowy; stanowi jedną z najciekawszych kolei górskich Japonii. Zajezdnie znajdują się krąg stacji 千早田 Chiyoda zaś stacji 御幸辻 Miyukitsuji (m. Hashimoto). Eksploatuje się pociągi jeżeli w ogóle ośmiowagonowe. Na stacji 中百舌鳥 Nakamozu do linii włącza się droga żelazna “trzeciego sektora” 泉北高速鉄道線 Semboku Kōsoku Tetsudō, zbudowana na rzecz obsługi “Nowego Miasta Semboku” (rozplot bezkolizyjny). Jarzmo linii - 20/15 par pociągów na godzinę w Osace; 3-1 pary pociągów na godzinę wobec Gokurakubashi.
- 南海鋼索線 Nankai-Kōsaku-sen (”marszruta linowa”), popularnie 高野山ケーブル Kōya-san Cable: funikular między stacją Gokurakubashi a 高野山 Kōya-san. Jednotorowy (1067 mm) z mijanką między. Przewyższenie 330 m, rozciągłość linii 0,8 km.
- 汐三橋線 Shiomihashi-sen: krótka (4,6 km) pasek między stacją Shiomihashi w śródmieściu Osaki a węzłem Kishinosato-Tamade, będąca początkowo częścią Kōya-sen (i nadal oficjalnie za taką uznawana), teraz obsługiwana wahadłowo pociągami dwuwagonowymi. Jarzmo linii - 2 pary pociągów na godzinę.
Eksploatacja
Na obu głównych liniach Nankai eksploatuje się na tych samych torach różne typy pociągów. Wszystkie stacje obsługiwane są przez osobowe 普通 futsū; 準急 junkyū są przyśpieszone do stacji Sakai i Sakai-Higashi, 区急 kukyū - do stacji Izumi-sano i Kawachi-Nagano, 急行 kyūkō - to pociągi pośpieszne na całej długości trasy (ich rodzaj 快急 kaikyū na Kōyasan-sen jest przyśpieszona aż do nowego miasta Rinkan-den’entoshi na południowej stronie pasma górskiego). Na linii honsen ekspresy 特急 tokkyū i サザン “Southern” mają mniejszą aniżeli kyūkō liczbę przystanków do stacji Izumi-sano. Na Kōyasan-sen i ekspresy (りんかん Rinkan i こうや Kōya) są szybsze na całej długości linii. Gałąź do lotniska obsługują niewiele pociągi osobowe z Namby, lecz głównie pośpieszne 空港急行 Kūkō-kyūkō i ekspresy ラビート “Rapi:t” (są one dwóch rodzajów: ラビートα i ラビートβ, zależnie od liczby stacji obsługiwanych po drodze).
Ekspresy tōkkyu nie mają rezerwowanych miejsc, aliści kursują przed chwilą nie licząc szczytem (w godzinach południowych), “Southern” mają miejsca jeno ewentualnie w większości objęte rezerwacją. Na Honsen przyjęto zasadę, iż przystań powietrzny musi być obsługiwany ekspresami co pół godziny, oraz Wakayama co najmniej cios na godzinę (abstrahując od szczytem udało się napisać w rozkład dwoje połączenia na godzinę). Ekspresy wyjeżdżają z dworca Namba w 8-9-minutowym interwale między innymi pociągami.
Wyprzedzanie odbywa się czy też na odcinku czterotorowym (na Honsen), lub na stacjach z dodatkowymi torami (z reguły torem blisko krawędzi peronowej; oprawa z torami przelotowymi bez peronów występuje nadzwyczaj). Na Kōyasan-sen między Nambą i Hashimoto znajduje się właśnie siedem stacji, na których możliwe jest wyprzedzanie (zwykle co 5,5 km), na w dużej mierze krótszym i odcinku Honsen, między Suminoe i Izumi-sano - plus siedem (przeciętnie co 3,4 km).
“Super seats” pociągu “Rapi:t”
Ekspresy “Rapi:t” pokonują dystans 42,8 km między lotniskiem Kansai a dworcem Namba w 38 min. (przeciętna prędkość 67,5 km/h); ekspresy “Southern” dystans 64,2 km do Wakayama-shi pokonują w 57 min. (67,6 km/h), tudzież ekspresy Rinkan 43,8 km/m między Nambą i Hashimoto w 43 min. (61,1 km/h). Jest to dopiero co 5-10 min. szybciej od pośpiesznych, mimo to oferują one w dużej mierze bardziej natężony komfort.
Na dwóch pierwszych kierunkach Nankai ma potężnego konkurenta w postaci kolei JR Nishi Nihon. Jej ekspresy jeżdżą wysoce szybciej - z dworca Tennōji w 31 minut na aerodrom (81 km/h) i w 40 minut do Wakayamy (91,9 km/h) - atoli także są wysoce droższe: trafnie 2080円 poniżej 1390円 i 2070円 pod 1390円 (ewentualnie 1590円). Na kierunku Hashimoto transport szynowy Nankai nie ma konkurencji.
Na linię Kōyasan przechodzi do pięciu pociągów jadących linią Semboku Kōsoku Tetsudō - w szczycie doddatkowe pociągi tej kolei kończą na stacji węzłowej Nakamozu.
“Gęstość przewozów” wyrażona stosunkiem dziennej liczby pasażerów do długości sieci własnej wynosi 4,32 tys.pas./km. Zajezdnia Nankai Namba obsługuje na dzień 225 tys. osób (2005).
Opłata za przelot zależy od odległości. Za przejście ekspresem obowiązuje dopłata, i zależna od odległości - min. 500円, w pociągach “Rapi:t” dopłaca się w dodatku 200円 za “kapitalnie seat”.
Kwestie techniczne
Wszystkie linie są na torze 1067 mm, elektryfikacja górna =1500 V. Maksymalna dopuszczalna prędkość na Honsen i Kūkō-sen - 110 km/h, na Kōya-sen (bez części górskiej) - 100 km/h. Na bocznych odgałęzieniach o wiele niższa, np. Takashinohama-sen - 45 km/h.
Linie są wyposażone w blokadę automatyczną. Nankai jest w trakcie montażu systemu ATS. EZT wjeżdżające na Kūkō-sen, wyposażoną w ATS, mogą współdziałać z tym systemem.
Górski wydział Kōyasan-sen wiedzie zboczem krętej doliny potoku 不動谷川 Fudōtanigawa; ma 23 tunele. Przystanek dolna Hashimoto znajduje się ok. 80 m n.p.m., przystanek górna Gokurakubashi - na wysokości ok. 535 m.
Tabor
W ciężkim ruchu aglomeracyjnym od lat sześćdziesiątych eksploatuje się EZT z wagonami długości ok. 20 m (klasa “6000″ i ”7000″; na zdjęciu “7000″ w historycznym malowaniu). Nowsze wersje tego wagonu składają się na EZT “9000″ (z końca l. 80.) i ”1000″ (z l. 90.). Eksploatuje się ponadto wagony z dwiema zdublowany drzwi - na liniach bocznych i na górskim odcinku linii Kōyasan (niekonwencjonalny gatunek tego rodzaju ma wskazanie “2000″). Wagony te są krótsze - 17,725 m. Wszystkie wagony mają wielkość pudła 2,74 m, z wyjątkiem kilku jednostek typu “1000″, nieznacznie szerszych (2,85 m), służących do obsługi linii do lotniska Kansai.
“Flagowe” EZT “50000″ na rzecz pociągów “Rapi:t” składają się z sześciu wagonów szerokich również na 2,85 m. Całkowita rozciągłość jednostki - 125,6 m. Swoisty forma, z czołami kojarzącymi się z rycerskim hełmem, nadał im animator 若林広幸 Hiroyuki Wakabayashi, wyprodukowano je w fabryce Tōkyū Sharyō.
Inne EZT na rzecz ekspresów składają się z czterech wagonów. Z wyjątkiem typu “30000″ (ekspresy Kōya), wolno je sprzęgać w pary ewentualnie z innymi typami EZT. Pomagają w tym czoła z drzwiami awaryjnymi, które - po zamknięciu kabin sterowniczych - służą w charakterze przejścia międzywagonowe.
EZT na rzecz ekspresów wyposażone są w węzły sanitarne i bufety.
Szczególność historyczny
- 1885 - Stalowy szlak 阪堺鉄道 Hankai Tetsudō (w pierwszej chwili 大阪堺間鉄道 Ōsaka-Sakai-kan Tetsudō) otwiera linię trakcji parowej Namba - 大和川 Yamato-gawa (obecna południowa bariera Osaki), zbudowaną na torze 838 mm. W 1888 rozciągnięcie do Sakai.
- 1897 - transport szynowy 南海鉄道 Nankai Tetsudō buduje linię Sakai - 尾崎 Ozaki (droga żelazna 1067 mm).
- 1897 - reorganizacja odcinka Namba - Sakai na szyny 1067 mm. Wspólna użytkowanie obu linii.
- 1898 - zjednoczenie się kolei Nankai i Hankai; nietradycyjny dyrekcja przyjmuje nazwę Nankai Tetsudō. Linię dociąga się do przedpola Wakayamy (Wakayama Kitaguchi).
- 1898 - transport szynowy 高野鉄道大小路 Kōya Tetsudō otwiera linię trakcji parowej między obecnym dworcem 堺東 Sakai-Higashi a 長野 Nagano (teraz Kawachi-Nagano). W 1900 linię wprowadzono do Osaki na obecną stację Shiomihashi (w owym czasie 道頓堀).
- 1900 - ukończenie odgałęzienia Tengachaya - Tennōji, dokąd istniał zajezdnia kolei Hanwa i Ōsaka.
- 1903 - ukończenie linii głównej do Wakayama-shi (w dalszym ciągu trakcja parowa).
- 1906 - wtajemniczenie ruchu pośpiesznego na linii głównej.
- 1907 - elektryfikacja linii głównej - wydział Namba - 浜寺公園 Hamadera-kōen (górna, =600 V). W 1911 r. rozciągnięcie trakcji elektrycznej do Wakayama-shi. Po elektryfikacji jawnie licznych przystanków na linii.
- 1907 - Kōya Tetsudō zmienia nazwę na 高野登山鉄道 Kōya Toden Tetsudō.
- 1909, 1915 - przejęcie przez Nankai dwóch elektrycznych kolei dojazdowych: 浪速電車軌道 Naniwa Denki Kidō i 阪堺電気軌道 Hankai Denki Kidō - zachowana część ich sieci tworzy teraźniejszy organizm “Hankai”.
- 1912 - elektryfikacja linii Shiomihashi - Nagano (droga żelazna Kōya Toden; prąd górne, =600 V). Struktura wielu przystanków na linii.
- 1915 - Kōya Toden zmienia nazwę na 大阪高野鉄道 Ōsaka-Kōya Tetsudō. Otwiera się pasek z Nagano do Hashimoto przez zwierzchni podkop Kimi (teraźniejszy zachodni).
- 1922 - ukończenie dobudowy drugiego toru na linii głównej (etapami od 1892 r.).
Osaka - przystanek Shiomihashi. Zatrzymany kanwa dawnej sieci Nankai
- 1922 - przejęcie kolei Ōsaka-Kōya i 高野大師鉄道 Kōya-Daishi Tetsudō. Ich linie tworzą z kolei Kōyasan-sen.
- 1924-38 - dobudowa drugiego toru na Kōyasan-sen (do Nagano).
- 1925 - skierowanie części pociągów Kōyasan-sen na zajezdnia Namba.
- 1925-29 - struktura linii Kōyasan-Shita (Hashimoto) - Gokurakubashi (droga żelazna 高野山電気鉄道 Kōyasan Denki Tetsudō).
- 1926-37 - pasek główna: na zabój kolejnych odcinków drugiej pary torów między Nambą i Sumiyoshi-kōen (teraz 住吉大社 Sumiyoshi-taisha).
- 1930 - ukończenie funikularu na Kōya-san (高野山電気鉄道 Kōyasan Denki Tetsudō). Dwójka lata później Nankai uzyskuje prawa do wprowadzania swoich pociągów na linię kolei Kōyasan.
- 1932 - wprost przebudowanego dworca Namba. Perony zadaszono halą, a od frontu wzniesiono mieszkanie towarowy 高島屋 Takashimaya.
- 1938 - transfer linii na estakada na odcinku Namba - Tengachaya.
- 1938 - prosto z mostu lunaparku Sayama-yūen (m. Ōsaka-sayama). Zamknięto go w 2000 r.
- 1940-44 - Nankai włada przejętą siecią 阪和電気鉄道 Hanwa Denki Tetsudō (przy nazwą 山手線 Yamate-sen). Net zostaje wykupiona przez szczebel i włączona do kolei państwowej (Kokutetsu).
- 1942 - przejęcie linii dojazdowej 加太電気鉄道 Kado Denki Tetsudō w Wakayamie.
- 1944: związek się kolei Nankai z 関西急行鉄道 Kansai Kyūko Tetsudō i powstanie 近畿日本鉄道 Kinki-Nippon Tetsudō. Po wojnie, w ramach częściowej demonopolizacji, powtórny rozbiór na transport szynowy Nankai Denki Tetsudō i kolej Kintetsu (1947 r.). Nankai uzyskuje w tamtym czasie linię dawnej 高野山電気鉄道 Kōyasan Denki Tetsudō.
- 1957 - wyraźnie drugiego lunaparku Misaki-kōen (teren zabudowany 岬 Misaki). Nieczynny na rzecz restrukturyzacji w 2007.
- 1961 - przejęcie sieci tramwajów w Wakayamie (和歌山電気軌道 Wakayama Denki Kidō). Miejską część sieci zamknięto w 1971.
- 1966 - zamek linii 北島支線 Kitajima-shisen w Wakayamie. Prosto z mostu stacji przesiadkowej 新今宮 Shin-Imamiya na linię okólną JR Ōsaka-kanjō-sen.
- 1970 - przełożenie Takashinohama-sen na wiadukt.
- 1971 - prosto z mostu pierwszego etapu linii Semboku Kōsoku, początek “przechodzenia” pociągów na tę trasę.
- 1973 - na linii głównej i na linii Kōyasan platforma napięcia zasilania do =1500 V.
- 1977-95 - w obrębie Osaki przeplatanie linii głównej na estakada; 1985 - w obrębie Sakai; 1994 w centrum miasta Kishiwada.
- 1980 - reorganizacja dworca Namba; nadbudowa peronów.
- 1980 - zasuwa dwóch linii tramwajowych (平野線 Hirano-sen i 大浜線 Ō-hama-sen). W 1984 i 1993 - linii kolejowej do dworca Tennōji (天王寺支線 Tennōji-shisen). Internet tramwajów podmiejskich Osaka-Sakai zostaje wydzielona i wydana przy naczalstwo osobnej firmy - 阪堺電気軌道 Hankai Denki Kidō.
- 1983 - ukończenie przebudowy linii Kōyasan-sen na odcinku między Kawach-Nagano i Hashimoto (prace od 1964; dobudowa drugiego toru, nowe tunele, na fragmencie nowa trasa).
- 1985 - inicjacja ekspresów “Southern”, 1995 - ekspresów “Rinkan”.
- 1985 - odcięcie linii Kōyasan na węźle blisko stacji Kashinosato-Tamade. Wszystkie pociągi głównej części linii jadą później do dworca Namba.
- 1994 - wyraźnie linii do lotniska Kansai; inicjacja pociągów “Rapi:t”.
- 2005 - jawnie dworca nadziemnego Izumi-sano.
- 2006 - przekazanie linii 貴志川線 Kishigawa-sen (dawna pasek podmiejska Wakayama Denki Kidō) zarządowi 和歌山電鉄 Wakayama Dentetsu.
Projekty
Planuje się integracja linii Shiomihashi podziemną średnicą poniżej śródmieściem Osaki (tzw. なにわ筋線 Naniwasuji-sen) w kierunku Północnej Umedy do dworca JR Shin-Ōsaka. Pasek byłaby wykorzystywana dodatkowo przez droga żelazna JR, ze względu odgałęzieniu do czołowej stacji JR Namba.
Inne formy działalności Grupy Nankai
Nankai Denki Tetsudō jest jedynym właścicielem sieci tramwajów Hankai (阪堺電気軌道). Wspólnota Nankai jest właścicielem dziesięciu firm eksploatujących sieci autobusowe; obsługują one zarówno przewozy lokalne, gdy i dalekobieżne. Z drugiej strony zajmuje się transportem drogowym, wypożyczaniem samochodów, połączeniem promowym Wakayama - Tokushima na Sikoku.
Podobnie kiedy inne dola prywatne w Japonii, Nankai prowadzi szeroką funkcjonowanie nie dopiero co w zakresie transportu: prowadzi hotele (m.in. Hotel Nakanoshima), ryokany i biuro podróży. Wielkie środki utrzymania firmy pochodzą z działalności deweloperskiej (przede wszystkim w ”Nowym Mieście Semboku” i wzdłuż linii Kōyasan). Swoją drogą interes zajmuje się handlem detalicznym - przede wszystkim na własnych stacjach kolejowych.
Przypisy
- ↑ Hankyu Holdings - Annual Report 2006, str. 20
- ↑ 高山禮蔵 Reizō Takayama, 関西電鉄のある風景今昔 (Kansai dentetsu-no aru fūkei konchō) Nostalgic Railway Scenes in Kansai, JTB, Tōkyō, 2002, cz. II; ISBN 4-533-04375-5
- ↑ 川島令三 Ryozō Kawashima, 関西圏通勤電車徹底批評 上 Kansai-ken tsūkin densha tettei hihyō, 草思社 Soshisha, Tōkyō, 2004, cz. 1: ISBN 4-7942-1359-X, str. 98. nn.
Linki zewnętrzne
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Nankai Denki Tetsudō
- 南海電鉄 Nankai dentetsu - stronica oficjalna Grupy Nankai
- Masafumi Miki, Southern and Eastern Kinki Region, w: Japan Railway & Spedycja Review, s. Railway Operators in Japan, East Japan Railway Culture Foundation, Tōkyō, nr 38, III 2004
Kategorie: Komunikacja miejska • Droga żelazna w Japonii